Volledig scherm
Het restaureren van de gevelreclame aan de Nieuwlandstraat. © Bas Vermeer

Na eeuw wachten en twee jaar zoeken is ‘ie terug: de historische gevelreclame van de Nieuwlandstraat

Vrij 12 apr: Het duurde ‘even’. De voorbereiding en onderzoek namen twee jaar in beslag, maar sinds vandaag is de Tilburgse binnenstad weer een historische gevelreclame rijker. De vervaagde reclame aan de Nieuwlandstraat is aan het verval onttrokken en gerestaureerd. 

Volledig scherm
Oude prent van de Nieuwlandstraat, de reclame is deels te zien (in rood). © Regionaal Archief Tilburg

‘Johannes Donders / Heeren Dames en Kinderschoeisel.’ Die tekst werd de afgelopen dagen zichtbaar op de gevel aan de Nieuwlandstraat. Op een hoogwerker, met ondersteuning van twee anderen, bracht restaurateur Wendy Schoenaker de tekst weer aan. Ze herstelde de afgelopen jaren meerdere reclames in de stad: zoals die van Serva rijwielhandelfabriek aan de Piushaven. Die stamt uit 1920/1930. 

De reclame aan de Nieuwlandstraat moet ongeveer een eeuw oud zijn. Bewoonster Bianca Hagenbeek kocht samen met haar vrouw het pand om het op te knappen. Al snel wilden de twee ook de gevelreclame terugbrengen. Alleen zat daar een probleem: de reclame werd ooit overgeschilderd én op alle historische foto's staat alleen het randje van de reclame. Ook de ingeschakelde expert Cees van Raak, die in het boek Stadslezen meer dan 50 gevelreclames inventariseerde, kwam er niet uit.

Zoektocht in New York

Quote

Daar liep het spoor eveneens dood: ook die foto’s gaven - helaas - slechts een randje van de reclame bloot.

De zoektocht woelde wel een mooi verhaal los. In de eerste instantie kwam Hagenbeek tijdens het speuren in New York uit. De oorspronkelijke gevelreclame, vermoedde ze, was waarschijnlijk van Joannes Hamers. De zilver- en goudsmid vestigde zich in 1889 als juwelier aan de Nieuwlandstraat.

Na zijn dood werd zijn zaak voortgezet door zoon Adriaan. De Tilburger emigreerde naar Amerika en bouwde daar het bedrijf verder uit. De zaak zit nog altijd aan Madison Avenue te New York. Hagenbeek mailde met de nazaten van Hamers en kreeg oude foto’s van de Nieuwlandstraat retour. Maar daar liep het spoor eveneens dood: ook die foto’s gaven - helaas - slechts een randje van de reclame bloot.

En dan toch...

De oplossing lag dichter bij huis - na een oproepje hier op Stadsgezicht en in de krant - kreeg ze via Anton van Hest een adresboek in handen. Daaruit bleek dat kledingmaker Donders er vroeger woonde, waarschijnlijk van 1911 tot 1922. ,,Waar een deel van de reclame van is, het ‘Kinderschoeisel’ was van een andere zaak iets verderop.” 

Het terugbrengen van de reclame werd door de gemeente gefinancierd. De gemeente hoopt nog meer historische gevelreclames terug te kunnen brengen op verzoek van bewoners. 

Update 26/4

Correctie: Hamers zit niet aan Madison Avenue in New York, maar is te vinden in het stadje Larchmont in de staat New York. Tip van Koen Gijsbers. 

Volledig scherm
Nog een oude prent, de reclame is net niet te zien. © Regionaal Archief Tilburg

In samenwerking met indebuurt Tilburg

Tilburg e.o.