Volledig scherm
Horst Eichenwald met zijn Nederlandse pleegzusjes. Fotoarchief Nat. Monument Kamp Vught

Zo lang geleden, toch zo dichtbij

Za 4 mei: Vandaag is het 4 mei. Dodenherdenking. Voorgaande jaren deed het me niet zoveel. De Tweede Wereldoorlog is zo lang geleden. En ik ben van ver na de oorlog.

door gastblogger Ineke van Pelt

(De dodenherdenkingen in de regio zijn vanavond en morgenochtend hier te vinden)

Toch besluit ik vandaag een van de 'open joden huizen' te bezoeken. Ik kies voor de Korte Schijfstraat. Op het schoolplein van weleer staan wat stoelen in een kring. Er zijn wat toehoorders aanwezig. De andere bezoekers druppelen een voor een binnen. Of buiten moet ik zeggen, want we besluiten met dit mooie weer buiten te blijven.

Leo Feijten vertelt er over zijn zoektocht naar een jongetje uit de oorlog: Horst Eichenwald.

In de jaren negentig begeleidt Leo de Joodse vrouw Martha. Beetje voor beetje onthult zij hem het schrijnend verhaal dat zij tientallen jaren voor iedereen verborgen wist te houden. Ook toont zij hem een foto van haarzelf met haar zusje Roosje. Tussen hen in een jongetje.

Wie dat is, vraagt Leo. 'Weet ik niet meer', is haar antwoord. 'Ik geloof dat hij Hans heette'. Dit antwoord wordt de titel van het boek dat Leo geschreven heeft over de Tilburgse familie Mozes die een klein Duits jongetje verborgen hield. Niet Hans maar Horst heette hij.

Dit jongetje was via allerlei omzwervingen bij de familie Mozes in de Waterhoefstraat nummer 33 ( nu 63) terechtgekomen. Hij waande zich er veilig. De familie Mozes ook. Zij hadden vrijstelling van vervolging. Maar dat bleek niet zo. De hele familie Mozes en ook het pleegzoontje Horst zijn afgevoerd en vermoord. Behalve Martha.

Zij bleek zo getraumatiseerd dat ze de naam Tilburg niet meer kon verdragen. Zij is er nooit meer geweest.

De aanwezigen zitten doodstil naar het verhaal te luisteren. Alleen de vogels in de oude bomen op het plein storen zich niet aan het droevige relaas. Zij kwetteren en zingen vrolijk verder.

Door deze treurige geschiedenis krijgt dodenherdenking voor mij een andere lading. Daar te zitten op het schoolplein, waar de kinderen alledrie naar school gingen, komt de oorlog heel erg dichtbij. Er wordt een schoolfoto getoond van 1941 met daarop Roosje, Martha en Horst op precies dezelfde plek waar wij zitten. Op 4 mei 2013.

Denkt u dat het in deze tijd weer kan gebeuren? Is een vraag van een van de toehoorders.

Natuurlijk, zegt de schrijver. De mensen zijn nog steeds onverdraagzaam.

Hij geeft educatieve workshops op scholen naar aanleiding van zijn boek.

Het verhaal moet verteld blijven.

Tilburg e.o.