Volledig scherm
Wieteke Vrieling (28) woont met haar dochter in een prettig appartement van Studentenhuisvesting Nijmegen, maar moet daar binnenkort uit. Ze heeft geen idee waar ze dan kan gaan wonen. © Anita Pantus

Woningzoekenden zijn wanhoop nabij: 'Waar moet ik naartoe?’

De wachtlijsten voor Nederlanders die een sociale huurwoning zoeken, blijven groeien. Waar sommigen met een gezonde hunkering blijven rondkijken, zijn er ook woningzoekenden die de wanhoop nabij zijn. Deze site spreekt drie jonge vrouwen in tijden van woningnood. 

Marjolein Stikkelman (33) woont in Wijchen, in een studio van 40 vierkante meter, samen met haar zoon van 3. ,,Toen ik vier jaar geleden zwanger terugkwam uit Costa Rica, was dit een noodoplossing via een kennis. Het is een soort aanbouw van een woonhuis. Vanaf het begin ben ik op zoek gegaan naar een eigen huis. Ik sta nu acht jaar ingeschreven en ben eigenlijk nog steeds kansloos. Ook voor particuliere huurhuizen. Laatst is er een nieuwe wijk gebouwd met goedkopere woningen, maar om in aanmerking te komen moet het inkomen minimaal 30.000 euro per jaar zijn. Ik heb gestudeerd en net weer getekend voor een nieuwe baan, maar als alleenstaande moeder kan ik niet fulltime werken en is 30.000 euro echt te veel.’’

Volledig scherm
Marjolein Stikkerman woont in een kleine ruimte met haar 3-jarige zoon en zoekt naar een duurzame oplossing. © Eigen foto

,,Het vervelende is dat ik nu veel basisvoorzieningen moet delen. Een wasmachine past bijvoorbeeld niet in de studio, dus ik moet de was doen bij mijn moeder. Het zorgt voor een mank huishouden - niet volwaardig. Voor mensen in mijn situatie zou er sociale woningbouw moeten zijn, maar ik moet minimaal twaalf jaar op de wachtlijst staan om een eigen huis te krijgen. Het is frustrerend dat het niet lukt. Bovendien maak ik me extra zorgen omdat de gemeente heeft aangekondigd te onderzoeken of mijn huidige woning wel een eigen adres mag hebben. Als ik hier weg zou moeten, waar moet ik dan naartoe?’’

Mascha Meijer (29) werkt vier dagen in de kinderopvang en verleent daarnaast mantelzorg aan haar zieke moeder. ,,Dat doe ik graag, maar ik zou onderhand graag een eigen huis willen hebben. Dat gaat hier in de regio Amsterdam echt niet en ik wil hier wel graag blijven zodat ik mijn moeder kan blijven verzorgen.’’

Volledig scherm
Mascha Meijers wil graag zelfstandig wonen in de buurt van haar moeder om mantelzorg te verlenen. © Eigen foto

Ze staat inmiddels elf jaar op een wachtlijst en heeft nog geen zicht op een woning. ,,Als alleenstaande ben ik kansloos op de huizenmarkt, zowel huur als koop. Dat kan ik gewoon niet betalen. Sociale woningbouw is mijn enige optie, de rest heb ik allemaal al geprobeerd. Ik word er verdrietig van als ik uit mijn omgeving hoor dat het nog wel een paar jaar kan duren. Het is voor mij tijd om mijn vleugels te spreiden en een eigen leven op te bouwen. Nu kan ik bijvoorbeeld niet laat thuis komen, omdat ik het vervelend vind om mijn moeder wakker te maken.’’

Wieteke Vrieling (28) uit Nijmegen is ook slachtoffer van de krappe huizenmarkt en het tekort aan sociale huurhuizen. Ze woont met haar dochter van 10 in een prettig appartement van Studentenhuisvesting, maar moet daar waarschijnlijk in juli uit omdat ze stopt met haar tweede studie (de eerste heeft ze wel afgerond). ,,Ik maak me zorgen en begin wanhopig te worden. Het levert stress op. Voor mijn dochter is het ook niet fijn, want die krijgt ook wel eens wat mee. Dan vraagt ze zich af of ze op de school kan blijven waar ze nu zit en bij haar vriendinnen in de buurt kan blijven wonen.’’

Volledig scherm
Wieteke Frieling heeft last van stress nu het einde nadert van haar huur bij Studentenhuisvesting. © Eigen foto

Op de particuliere markt hoeft ze het niet te proberen. ,,Ik ben na mijn studie nog receptionist geweest bij een makelaar, dus ik ken de regels. Soms moet je drie keer de huurprijs aan inkomen verdienen om in aanmerking te komen voor een huis. Ik zit in de bijstand, dus kom daar lang niet aan. Momenteel volg ik een re-integratietraject omdat ik vorig jaar een depressie heb gehad en ik probeer nu een baan te vinden. De vader van mijn dochter is uit beeld, dus ik sta er in principe verder alleen voor. Al kunnen mijn ouders gelukkig wel helpen met oppassen.’’

De wachtlijsten zijn lang en Vrieling weet dat als geen ander. ,,Ik sta nu elf jaar ingeschreven en maak nog steeds nauwelijks kans, terwijl ik bijna dagelijks reageer op huizen in de wijde omgeving. Via de website van woningcorporaties kun je zien hoeveelste je bent geworden. Laatst werd ik 53ste van de 152 mensen die op een huis hebben gereageerd. Eén keer was ik heel dichtbij, toen ik reageerde op een huis via loting in Westervoort. Ik werd tweede, maar de nummer één accepteerde het huis dus ik greep weer mis. Heel frustrerend.’’

Het tekort aan sociale woningen is dusdanig groot, dat tegenwoordig zelfs mensen met een baan dakloos raken, meldt de Federatie Opvang. De brancheorganisatie voor maatschappelijke opvang pleitte daarom deze week voor een nationaal deltaplan om het probleem op te lossen. Volgens grove cijfers zijn er momenteel 80.000 huizen te weinig. Woningcorporaties zouden jaarlijks 34.000 huizen willen bouwen, maar komen maar tot 15.000 per jaar. Volgens de koepel van woningcorporaties Aedes komt dat door gebrek aan locaties, gebrek aan geld en gebrek aan bouwbedrijven. Het aantal nieuwe woningen vlakt zelfs af.

Er zijn geen landelijke cijfers van wachttijden voor een sociale huurwoning. De verschillen per gebied zijn ook groot en niet overal wordt op dezelfde manier gemeten. Mensen die ingeschreven staan bij WoningNet moeten gemiddeld negen jaar wachten op een woning, ontdekte RTL Nieuws in november. Het ministerie van Wonen bracht een paar jaar geleden het rapport Wachten, zoeken, vinden uit met cijfers uit 2014. Toen duurde het gemiddeld 2,5 jaar (in Zeeland) tot 8,7 jaar (in Amsterdam) om een sociale huurwoning te vinden. 

Mensen bij wie de woningnood heel hoog is, kunnen voorrang krijgen met een urgentieverklaring. Gemeenten bepalen wanneer je in aanmerking komt voor zo'n verklaring, maar zijn selectief. In Utrecht geldt dat je géén urgentie krijgt als je door een relatiebeëindiging door de rechter uit de woning wordt gezet, als je als gevolg van financiële problemen dakloos wordt of als de woning op last van de rechter is ontruimd vanwege overlast. Mensen die zorg nodig hebben, hun huis uit moeten vanwege sloopplannen en mensen met een verblijfsvergunning hebben er wél recht op.