Volledig scherm
Markink is voorstander van het plan voor een Achterhoek Board, waarin de zeven gemeenten meer onderwerpen samen uitvoeren. © Carlo ter Ellen DTCT

Gelderland eist intensieve samenwerking in provincie: 'Gemeenten moeten in de spiegel kijken en eerlijk zijn'

ARNHEM - Gemeenten in Gelderland zijn te intern gericht en werken te weinig met elkaar samen. Dat moet veranderen. Die conclusie trekt de Gelderse gedeputeerde Jan Markink na een bezoek aan alle gemeenten.

De provincie financiert veel plannen van gemeenten deels en zal daarbij aansturen op meer samenwerking. Gemeenten die niet willen samenwerken, kunnen fluiten naar provinciaal geld.

Quote

Ook Rozendaal moet zich afvragen of ze in deze tijd kan blijven functione­ren

Jan Markink

Die sterkere samenwerking kan leiden tot herindeling, maar Markink zegt die niet te willen opleggen. Maar zachte dwang is niet uitgesloten. ,,We willen dat gemeenten in de spiegel kijken en eerlijk zijn. In het verleden stonden kleine gemeenten zoals Rijnwaarden en Millingen aan de Rijn hier op de stoep met een hulpvraag. Die zakten door het ijs. Een ambtenaar van ons heeft een jaar lang vergunningen verleend omdat Rijnwaarden het zelf niet aankon. Zulke situaties willen we nu voor zijn.’’

Buiten schot
Rijnwaarden is inmiddels gefuseerd met Zevenaar en Millingen aan de Rijn met Ubbergen en Groesbeek. Druten en Wijchen kozen voor een fusie van het ambtelijk apparaat. Markink zegt dat hij zorgen heeft over 20 procent van de Gelderse gemeenten. Daarbij hoort ook de kleinste gemeente van het Nederlandse vasteland: Rozendaal (1.500 inwoners). Tot dusver bleef deze gemeente altijd buiten schot bij herindelingen, maar de vraag is of dit zo blijft. Rozendaal laat vrijwel al haar taken door buurgemeente Rheden uitvoeren. 

 Energietransitie

Volledig scherm
Jan Markink. © Ro Kater

Burgemeester Klein Molekamp vertrekt in januari 2019, onzeker is of hij wel een opvolger krijgt. ,,Ook Rozendaal moet zich afvragen of ze in deze tijd kan blijven functioneren. We krijgen de energietransitie, waarbij gas vervangen moet worden door duurzame energie. Hoe gaat Rozendaal dat voor elkaar krijgen? Kunnen ze dat?’’

Markink zegt niet voor grootschalige herindeling te zijn. Maar intensievere samenwerking is onontbeerlijk. Die is er al bij sociale onderwerpen, zoals de jeugdzorg en de WMO. En die zal er volgens hem ook komen bij de overgang naar duurzame energie. Als een gemeente daarvoor geld van de provincie wil, zal die aandringen op samenwerking. ,,Als men dat niet wil, wordt het lastig voor ons. Het houdt een keer op.’’

Zorgen

Volgens Markink zijn er zorgen over 20 procent van de gemeenten. Behalve Rozendaal vallen Beuningen, Buren en Neder-Betuwe in die categorie. Culemborg en Tiel hebben zelf al aangekondigd naar meer samenwerking te zoeken. 

Toename van de samenwerkingen leidt ertoe dat gemeenteraden minder te zeggen krijgen. Markink erkent dat, maar vindt dat die gemeenteraden aan het begin van een samenwerking een grotere rol moeten nemen. Hij zegt voorstander te zijn van het plan voor een Achterhoek Board,  waarin de zeven gemeenten meer onderwerpen samen uitvoeren. De gemeenteraden zouden dan een gezamenlijk parlement vormen. 

Zaltbommel e.o.